نسخه یزد برای فتح بازار گردشگری سلامت؛از درمان ناباروری تا میراث جهانی – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی درمانگاه شبانهروزی کوثر پردیس،
خبرگزاری مهر ، گروه استانها – محدثه میرجلیلی: گردشگری سلامت در سالهای اخیر به یکی از عرصههای مهم پیوند میان اقتصاد، درمان و روابط بینالملل تبدیل شده است؛ حوزهای که استان یزد با برخورداری از پزشکان متخصص، مراکز درمانی، سابقه فعالیت در درمان ناباروری و همچنین ظرفیتهای تاریخی و گردشگری، میتواند در آن نقش پررنگتری ایفا کند.
در همین راستا سیدعبدالرضا موسوی، رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در جهان امروز، دیپلماسی دیگر صرفاً به روابط سیاسی میان دولتها محدود نیست و کشورها برای پیشبرد منافع ملی خود از مجموعهای از ابزارهای دیپلماسی اقتصادی، علمی، فرهنگی، شهری و سلامت استفاده میکنند.
وی افزود: هدف مشترک این ابزارها، تبدیل ظرفیتهای داخلی به فرصتهای بینالمللی است و گردشگری سلامت یکی از روشنترین عرصههای پیوند میان دیپلماسی و اقتصاد محسوب میشود.

گردشگری سلامت فقط درمان نیست
موسوی گفت: بیماری که از کشور دیگری برای درمان به ایران سفر میکند، تنها یک مراجعهکننده به بیمارستان نیست؛ بلکه به حملونقل، اقامت، تغذیه، مترجم، خدمات گردشگری و مجموعهای از خدمات جانبی نیاز دارد و در بسیاری از موارد همراهانی نیز با خود دارد.
وی ادامه داد: بنابراین ورود یک گردشگر سلامت میتواند برای مجموعهای از کسبوکارها درآمد ایجاد کند و همزمان تصویری از توانمندی علمی، پزشکی و فرهنگی کشور در ذهن یک شهروند خارجی شکل دهد.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد تصریح کرد: از این منظر، گردشگری سلامت را باید نه صرفاً یک موضوع درمانی، بلکه صنعتی ارزآور، اشتغالزا و ابزاری برای تعامل با جهان دانست.
ایران بازار مهمی در گردشگری سلامت دارد
موسوی با اشاره به ظرفیتهای ایران در این حوزه اظهار کرد: ایران از مزیتهای مهمی برای حضور در بازار گردشگری سلامت برخوردار است؛ از پزشکان و متخصصان توانمند و مراکز درمانی گرفته تا هزینه رقابتی بسیاری از خدمات پزشکی، موقعیت جغرافیایی مناسب و جاذبههای تاریخی و فرهنگی دارد.
وی درباره آمار گردشگران سلامت نیز گفت: آمارهای رسمی و پژوهشهای مختلف درباره تعداد گردشگران سلامت ایران در سالهای گوناگون متفاوت است و این موضوع نشان میدهد یکی از نیازهای اساسی این صنعت، ایجاد یک نظام آماری یکپارچه و دقیق است.
وی افزود: برای نمونه، یک مطالعه علمی با استناد به گزارش وزارت بهداشت، تعداد گردشگران پزشکی مراجعهکننده به بیمارستانهای کشور را از ۱۹ هزار نفر در سال ۱۳۹۳ به حدود ۱۳۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۸ گزارش کرده است.
موسوی ادامه داد: با وجود تفاوت در شیوه شمارش، یک واقعیت قابل انکار نیست و آن اینکه ایران در منطقه ظرفیت قابل توجهی برای جذب بیماران خارجی دارد و توسعه گردشگری سلامت میتواند به یکی از محورهای دیپلماسی اقتصادی کشور تبدیل شود.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد در پاسخ به این پرسش که یزد چه چیزی برای عرضه به این بازار دارد، گفت: پاسخ را باید در ترکیب سه ظرفیت «درمان، گردشگری و ارتباطات بینالمللی» جستوجو کرد.
وی افزود: یزد از یک سو از پزشکان متخصص، مراکز درمانی و ظرفیتهای تخصصی پزشکی برخوردار است و از سوی دیگر نام آن با تاریخ، فرهنگ و میراث جهانی ایران گره خورده است.
موسوی تصریح کرد: ثبت بافت تاریخی یزد در فهرست میراث جهانی یک مزیت مهم برای گردشگری سلامت است؛ زیرا بیمار خارجی معمولاً تنها به دنبال دریافت خدمت پزشکی نیست و همراهان او نیز در طول سفر به خدمات اقامتی، تفریحی و گردشگری نیاز دارند.
وی بیان کرد: بنابراین یزد میتواند محصولی فراتر از «درمان» ارائه کند؛ یعنی «درمان، اقامت، گردشگری و تجربه فرهنگی» را در یک شهر جهانی کنار هم قرار دهد و از یک مقصد صرفاً درمانی به مقصدی جامع برای گردشگری سلامت تبدیل شود.

درمان ناباروری؛ برگ برنده یزد
موسوی یکی از ظرفیتهای شناختهشده یزد را حوزه درمان ناباروری دانست و گفت: مرکز تحقیقاتی و درمان ناباروری یزد طی سالهای گذشته با بیماران خارجی نیز ارتباط داشته است.
وی افزود: مطالعات علمی درباره تجربه گردشگران پزشکی در این مرکز نشان داده که کیفیت خدمات پزشکی و منابع انسانی از نقاط قوت تجربه بیماران بوده، اما حوزههایی مانند بازاریابی و برخی زیرساختهای گردشگری همچنان نیازمند تقویت هستند.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد تأکید کرد: ممکن است مسئله اصلی یزد کمبود ظرفیت پزشکی نباشد؛ مسئله مهمتر این است که چگونه ظرفیت پزشکی موجود را به یک محصول بینالمللی تبدیل کنیم و آن را به دست بیمار خارجی برسانیم.
وی با اشاره به زیرساختهای موجود گفت: در سالهای گذشته تعدادی از مراکز درمانی استان در مسیر پذیرش بیماران بینالملل و گردشگری سلامت مورد توجه قرار گرفتهاند.
موسوی افزود: در فهرستها و اطلاعات موجود، مجوزهای IPD برای بیمارستانهایی همچون افشار، شهید صدوقی، سیدالشهداء، شهدای کارگر، خیریه گودرز، فاطمهالزهرا(س) مهریز و مرتاض دیده میشود.
استفاده از تجربه شهرهای موفق
موسوی با بیان اینکه یزد نباید این مسیر را به تنهایی طی کند، گفت: تهران، مشهد، شیراز و اصفهان طی سالهای گذشته تجربه قابل توجهی در حوزه بیماران بینالملل و گردشگری سلامت به دست آوردهاند.
وی افزود: در کنار این شهرها، تبریز، رشت، ساری، ارومیه، اهواز، کرمان، کرمانشاه، گرگان و برخی دیگر از شهرهای کشور نیز در مطالعات مربوط به بیمارستانهای دارای IPD و گردشگری پزشکی مورد بررسی قرار گرفتهاند.
وی گفت: حتی در شهرهایی که تجربه بیشتری دارند، هنوز در زمینه بازاریابی بینالمللی و ارتباط دیجیتال با بیمار خارجی جای کار زیادی وجود دارد؛ برای نمونه کیفیت اطلاعات انگلیسی وبسایت بسیاری از IPDها پایین ارزیابی شده است.
بازار یزد از بغداد تا مسقط و باکو
وی درباره بازارهای هدف یزد اظهار کرد: بازار هدف گردشگری سلامت استان نباید فقط در داخل کشور جستجو شود.
موسوی افزود: عراق و افغانستان از بازارهای مهم گردشگری پزشکی ایران بودهاند، اما فرصت یزد به این دو کشور محدود نیست.
وی ادامه داد: در قفقاز، آذربایجان و ارمنستان میتوانند بازارهای قابل بررسی باشند. در آسیای مرکزی نیز تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان ظرفیت بررسی بیشتری دارند.
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد گفت: در حاشیه خلیج فارس نیز عمان، قطر، کویت، بحرین، امارات متحده عربی و عربستان سعودی میتوانند در فهرست بازارهای هدف قرار گیرند.
وی افزود: پاکستان و هند نیز در برخی خدمات تخصصی میتوانند بازارهای بالقوه باشند؛ البته نباید درباره این بازارها اغراق کرد، زیرا همه کشورها از نظر قدرت خرید، نیاز درمانی، سلیقه، رقبا و شیوه تصمیمگیری بیمار یکسان نیستند.

هر بازار نسخه متفاوتی میخواهد
موسوی تصریح کرد: برای عراق و افغانستان، نزدیکی، دسترسی، اعتماد، کیفیت و هزینه رقابتی اهمیت ویژه دارد.
وی افزود: برای عمان، قطر، کویت، بحرین، امارات و عربستان، کیفیت خدمات، اعتبار پزشکان، خدمات حرفهای، اقامت و تجربه گردشگری اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی گفت: در آذربایجان و ارمنستان میتوان علاوه بر درمان، از روابط فرهنگی، دانشگاهی و شهری استفاده کرد و در تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان نیز ظرفیت روابط تاریخی، فرهنگی، دانشگاهی و شهری قابل توجه است.
موسوی بیان کرد: در بازارهایی مانند هند و پاکستان نیز میتوان بر خدمات تخصصی، اعتبار علمی و مزیت هزینهای تمرکز کرد.
«ارزان بودن» کافی نیست
موسوی درباره مزیت هزینهای ایران گفت: یکی از مزیتهای رقابتی ایران در گردشگری سلامت، هزینه رقابتی بسیاری از خدمات درمانی در مقایسه با برخی مقاصد رقیب است، اما نباید این مزیت را به «ارزان بودن» تقلیل داد.
وی افزود: بیمار خارجی کیفیت، اعتبار پزشک، استاندارد مرکز درمانی، امنیت، سهولت سفر، خدمات چندزبانه، نحوه پرداخت، اقامت و خدمات پس از درمان را نیز مقایسه میکند.
وی تأکید کرد: پیام درست برای بازار خارجی این نیست که «در ایران درمان ارزان است»، بلکه باید گفت در ایران میتوان خدمات درمانی باکیفیت و رقابتی را در کنار تجربه گردشگری و فرهنگی دریافت کرد.
ضعفهای یزد را باید رفع کرد
رئیس نمایندگی وزارت امور خارجه در استان یزد با اشاره به موانع موجود اظهار کرد: بازاریابی بینالمللی، خدمات چندزبانه، بهروزرسانی زیرساختهای IPD، شرکتهای حرفهای تسهیلگر، پرداخت و بیمه، خدمات پس از درمان و هماهنگی میان دستگاههای متولی از جمله حوزههایی هستند که نیاز به توجه بیشتری دارند.
وی افزود: توسعه گردشگری سلامت فقط با افزایش تبلیغات اتفاق نمیافتد و کیفیت، استاندارد، تنظیمگری، شفافیت و تجربه بیمار نیز بخشی از محصول گردشگری سلامت هستند.
ارتباط با بیمار باید پیش از سفر آغاز شود
موسوی توسعه تلهمدیسین را یکی از مسیرهای آیندهدار دانست و گفت: بیمار خارجی میتواند پیش از سفر مدارک پزشکی خود را ارسال کند، مشاوره اولیه دریافت کند، توسط پزشک ارزیابی شود و درباره هزینه و زمان تقریبی درمان اطلاعات بگیرد.
وی افزود: به این ترتیب رابطه بیمار با پزشک و مرکز درمانی پیش از ورود به ایران آغاز میشود و توسعه این ظرفیت در تعامل با کشورهای همسایه و بازارهای هدف میتواند یکی از ابزارهای دیپلماسی سلامت استان باشد.

